تبلیغات
پنجره زیباست اگر بگذارند... - تحقیق درس پرورشی (تفسیر سوره نساء)

پنجره زیباست اگر بگذارند...

اینجا ایران....

تصاویر جدید زیباسازی وبلاگ , سایت پیچك » بخش تصاویر زیباسازی » سری ششم www.pichak.net كلیك كنید 

سوره نساء مقدمه این سوره در ((مدینه )) نازل شده و داراى 177 آیه است . سوره نساء قبل از ورود در تفسیر آیات این سوره یادآورى چند نكته لازم است : 1 - محل نزول سوره نساء تمام آیات این سوره (به استثناى آیه 58 طبق نقل بعضى از مفسران ) در مدینه نازل شده است و از نظر ترتیب نزول بعد از سوره ((ممتحنه )) قرار دارد. زیرا مى دانیم ترتیب كنونى سوره هاى قرآن مطابق ترتیب نزول سوره ها نیست یعنى بسیارى از سوره هایى كه در مكه نازل شده در آخر قرآن قرار دارد و بسیارى از سوره هایى كه در مدینه نازل شده است در اوائل قرآن قرار گرفته . البته همانطور كه در آغاز جلد اول گفتیم مداركى در دست است كه جمع آورى سوره هاى قرآن به شكل كنونى در زمان خود پیامبر صلى اللّه علیه و آله واقع شده بنابراین به هنگام جمع آورى قرآن شخص پیامبر صلى اللّه علیه و آله به دلائل مختلفى از جمله اهمیت مطالب ، و ترتیب طبیعى آنها، دستور داده است كه سوره ها را بر طبق وضعى كه الان مى بینیم ترتیب دهند،

بقیه متن رو در ادامه مطلب بخونید

تصاویر جدید زیباسازی وبلاگ , سایت پیچك » بخش تصاویر زیباسازی » سری ششم www.pichak.net كلیك كنید

 

كه نخستین آنها سوره ((حمد)) و آخرین آنها سوره ((الناس )) است بدون اینكه كلمه و یا حتى حرفى از آیات و یا سوره ها كم و یا زیاد شود. این سوره از نظر تعداد كلمات و حروف ، طولانى ترین سوره هاى قرآن بعد از سوره ((البقره )) است و داراى 177 آیه مى باشد و نظر به اینكه بحثهاى فراوانى در مورد احكام و حقوق زنان در آن طرح شده به سوره ((نساء)) نامیده شده است . 2 - محتویات این سوره همانطور كه گفتیم این سوره در مدینه نازل شده ، یعنى به هنگامى كه پیامبر صلى اللّه علیه و آله دست در كار تاءسیس حكومت اسلامى و ایجاد یك جامعه سالم انسانى بود، به همین دلیل بسیارى از قوانینى كه در سالم سازى جامعه مؤ ثر است در این سوره نازل شده است . از طرفى چون افرادى كه تار و پود این جامعه نو پا را تشكیل مى دادند، افراد بت پرست دیروز با آن همه آلودگیهاى دوران جاهلیت بوده اند، لذا باید قبل از هر چیز رسوبات گذشته را از مغز و روح آنها بیرون ساخت و به جاى آن قوانین و برنامه هایى كه براى نوسازى یك جامعه فرسوده لازم است قرار داد. بطور كلى بحثهاى مختلفى كه در این سوره مى خوانیم عبارتند از: 1 - دعوت به ایمان و عدالت و قطع رابطه دوستانه با دشمنان سرسخت . 2 - قسمتى از سرگذشت پیشینیان براى آشنایى هر چه بیشتر به سرنوشت جامعه هاى ناسالم . 3 - حمایت از كسانى كه نیازمند به كمك هستند، مانند یتیمان ، و دستورهاى لازم براى نگاهدارى و مراقبت از حقوق آنها. 4 - قانون ارث بر اساس یك روش طبیعى و عادلانه در برابر شكل بسیار زننده اى كه در آن زمان داشت و به بهانه هاى مختلفى افراد ضعیف را محروم مى ساختند. 5 - قوانین مربوط به ازدواج و برنامه هایى براى حفظ عفت عمومى . 6 - قوانین كلى براى حفظ اموال عمومى . 7 - كنترل و نگهدارى و بهسازى نخستین واحد اجتماع یعنى محیط خانواده . 8 - حقوق و وظایف متقابل افراد جامعه در برابر یكدیگر. 9 - معرفى دشمنان جامعه اسلامى و بیدار باش به مسلمانان در برابر آنها. 10 - حكومت اسلامى و لزوم اطاعت از رهبر چنین حكومتى . 11 - تشویق مسلمانان به مبارزه با دشمنان شناخته شده . 12 - معرفى دشمنانى كه احیانا فعالیتهاى زیرزمینى داشتند. 13 - اهمیت هجرت و لزوم آن به هنگام روبرو شدن با یك جامعه فاسد و غیر قابل نفوذ. 14 - مجددا بحثهایى درباره ارث و لزوم تقسیم ثروتهاى متراكم شده در میان وارثان . 3 - فضیلت تلاوت این سوره پیامبر اسلام صلى الله علیه و آله طبق روایتى فرمود: ((هر كس سوره نساء را بخواند گویا به اندازه هر مسلمانى كه طبق مفاد این سوره ارث مى برد، در راه خدا انفاق كرده است و همچنین پاداش كسى را كه برده اى را آزاد كرده به او مى دهند)). بدیهى است در این روایت و در تمام روایات مشابه آن ، منظور تنها خواندن آیات نیست بلكه خواندن ، مقدمه اى است براى فهم و درك ، و آن نیز به نوبه خود مقدمه اى است براى پیاده ساختن آن در زندگى فردى و اجتماعى ، و مسلم است كه اگر مسلمانان از مفاد آیات این سوره در زندگى خود الهام بگیرند همه این پاداشها را علاوه بر نتایج دنیوى آن خواهند داشت . تفسیر : مبارزه با تبعیض ها روى سخن در نخستین آیه این سوره به تمام افراد انسان است زیرا محتویات این سوره در حقیقت همان مسائلى است كه تمام افراد بشر در زندگى خود به آن نیازمند هستند. سپس دعوت به تقوى و پرهیزكارى مى كند كه ریشه اصلى برنامه هاى سالم سازى اجتماع مى باشد، اداى حقوق یكدیگر، تقسیم عادلانه ارث ، حمایت از یتیمان و رعایت حقوق خانوادگى و مانند اینها همه از امورى است كه بدون پشتوانه تقوى و پرهیزكارى به جایى نمى رسد، لذا این سوره را - كه محتوى همه این مسایل است - با دعوت به تقوى آغاز مى كند، مى فرماید: ((اى مردم ! از پروردگارتان بپرهیزید)) (یا ایها الناس اتقوا ربكم ). سپس براى معرفى خدایى كه نظارت بر تمام اعمال انسان دارد به یكى از صفات او اشاره مى كند كه ریشه وحدت اجتماعى بشر است ((آن خدایى كه همه شما را از یك انسان پدید آورد)) (الذى خلقكم من نفس واحدة ). بنابراین امتیازات و افتخارات موهومى كه هر دسته اى براى خود درست كرده اند از قبیل امتیازات نژادى ، زبانى ، منطقه اى ، قبیله اى و مانند آن كه امروز منشاء هزار گونه گرفتارى در جامعه هاست ، در یك جامعه اسلامى نباید وجود داشته باشد چه اینكه همه از یك اصل سرچشمه گرفته و فرزندان یك پدر و مادرند و در آفرینش از یك گوهرند. توجه به اینكه جامعه عصر پیامبر یك جامعه به تمام معنى قبیله اى بود اهمیت این مبارزه را روشنتر مى سازد و نظیر این تعبیر در موارد دیگرى از قرآن مجید نیز هست كه در جاى خود به آن اشاره خواهد شد. اكنون ببینیم منظور از ((نفس واحدة )) كیست ؟ آیا منظور از نفس واحده یك فرد شخصى است یا یك واحد نوعى (یعنى جنس مذكر) شكى نیست كه ظاهر این تعبیر همان واحد شخصى را مى رساند و اشاره به نخستین انسانى است كه قرآن او را به نام آدم پدر انسانهاى امروز معرفى كرده و تعبیر ((بنى آدم )) كه در آیات فراوانى از قرآن وارد شده نیز اشاره به همین است و احتمال اینكه منظور وحدت نوعى بوده باشد از ظاهر آیه بسیار دور است . سپس در جمله بعد مى گوید: ((همسر آدم از او آفریده شد)) (و خلق منها زوجها). بعضى از مفسران از این تعبیر، چنین فهمیده اند كه همسر آدم ، ((حوا)) از بدن آدم آفریده شده و پاره اى از روایات غیر معتبر را كه مى گوید: ((حوا از یكى از دنده هاى آدم آفریده شده )) را شاهد بر آن گرفته اند - در فصل دوم از سفر تكوین تورات نیز به این معنى تصریح شده است . ولى با توجه به سایر آیات قرآن هر گونه ابهامى از تفسیر این آیه برداشته مى شود و معلوم مى شود كه منظور از آن این است كه خداوند همسر او را از جنس او (جنس بشر) آفرید. در آیه 21 سوره روم مى خوانیم : ((و من آیاته ان خلق لكم من انفسكم ازواجا لتسكنوا الیها؛ از نشانه هاى قدرت خدا این است كه همسران شما را از جنس شما قرار داد تا به وسیله آنها آرامش یابید)). و در آیه 72 سوره نحل مى فرماید: ((و الله جعل لكم من انفسكم ازواجا؛ خداوند همسران شما را از جنس شما قرار داد)). روشن است این كه در این آیات مى خوانیم ((همسران شما را از شما قرار داد)) معنى آن این است كه از جنس شما قرار داد نه از اعضاى بدن شما. و طبق روایتى كه از امام باقر (علیه السلام ) در تفسیر عیاشى نقل شده ، خلقت حوا از یكى از دنده هاى آدم شدیدا تكذیب شده و تصریح گردیده كه حوا از باقى مانده خاك آدم آفریده شده است . سپس در جمله بعد مى فرماید: ((خداوند از آدم و همسرش ، مردان و زنان فراوانى به وجود آورد)) (و بث منهما رجالا كثیرا و نساء). از این تعبیر استفاده مى شود كه تكثیر نسل فرزندان آدم تنها از طریق آدم و همسرش صورت گرفته است و موجود ثالثى در آن دخالت نداشته است . سپس به خاطر اهمیتى كه تقوا در ساختن زیربناى یك جامعه سالم دارد مجددا در ذیل آیه ، مردم را به پرهیزكارى و تقوا دعوت مى كند منتها در اینجا جمله اى به آن اضافه كرده و مى فرماید: ((از خدایى بپرهیزید كه در نظر شما عظمت دارد و به هنگامى كه مى خواهید چیزى از دیگرى طلب كنید نام او را مى برید)) <1> (و اتقوا الله الذى تسائلون به ). قابل ذكر است كه كلمه ((و الارحام )) عطف بر ((الله )) است ، و لذا در قرائت معروف ، منصوب خوانده شده است و بنابراین معنى آیه چنین مى شود ((واتقوا الارحام )) به هر حال ذكر این موضوع در اینجا اولا نشانه اهمیت فوق العاده اى است كه قرآن براى صله رحم قایل شده تا آنجا كه نام ارحام بعد از نام خدا آمده است ، و ثانیا اشاره به مطلبى است كه در آغاز آیه ذكر شده و آن اینكه شما همه از یك پدر و مادرید و در حقیقت تمام فرزندان آدم خویشاوندان یكدیگرند و این پیوند و ارتباط ایجاب مى كند كه شما نسبت به همه انسانها هر نژاد و هر قبیله اى همانند بستگان فامیلى خود محبت بورزید. در پایان آیه مى افزاید: ((خداوند مراقب شما است )) (ان الله كان علیكم رقیبا). و تمام اعمال و نیات شما را مى بینید و مى داند و در ضمن ، نگهبان شما در برابر حوادث است . ((رقیب )) در اصل به كسى مى گویند كه از محل مرتفعى به اوضاع نظارت كند و سپس ، به معنى حافظ و نگهبان چیزى آمده است زیرا نگهبانى از لوازم نظارت است . بلندى محل رقیب ممكن است از نظر ظاهرى بوده باشد كه بر مكان مرتفعى قرار گیرد و نظارت كند و ممكن است از نظر معنوى بوده باشد. ضمنا تعبیر به فعل ماضى ((كان )) در جمله فوق براى تاءكید است . ازدواج فرزندان آدم چگونه بوده است ؟ در آیه فوق خواندیم : ((و بث منهما رجالا كثیرا و نساء؛ خداوند از آدم و همسرش مردان و زنان فراوانى به وجود آورد)). لازمه این سخن آن است كه فرزندان آدم (برادر و خواهر) با هم ازدواج كرده باشند زیرا اگر آنها با نژاد دیگرى ازدواج كرده باشند ((منهما)) (از آن دو) صادق نخواهد بود. این موضوع در احادیث متعددى نیز وارد شده است و زیاد هم جاى تعجب نیست چه اینكه طبق استدلالى كه در بعضى از احادیث از ائمه اهل بیت نقل شده این ازدواجها مباح بوده زیرا هنوز حكم تحریم ازدواج خواهر و برادر نازل نشده بود، بدیهى است ممنوعیت یك كار، بسته به این است كه از طرف خداوند تحریم شده باشد چه مانعى دارد كه ضرورت ها و مصالحى ایجاب كند كه در پاره اى از زمانها مطلبى جائز باشد و بعدا تحریم گردد. ولى در احادیث دیگرى تصریح شده كه فرزندان آدم هرگز با هم ازدواج نكرده اند و شدیدا به كسانى كه معتقد به ازدواج آنها با یكدیگرند حمله شده است . و اگر بنا باشد كه در احادیث متعارض آنچه موافق ظاهر قرآن است ترجیح دهیم باید احادیث دسته اول را انتخاب نمود زیرا موافق آیه فوق است . در اینجا احتمال دیگرى نیز هست كه گفته شود: فرزندان آدم با بازماندگان انسانهاى پیشین ازدواج كرده اند زیرا طبق روایاتى آدم اولین انسان روى زمین نبوده ، مطالعات علمى امروز نیز نشان مى دهد كه نوع انسان احتمالا از چند ملیون سال قبل در كره زمین زندگى مى كرده ، در حالى كه از تاریخ پیدایش آدم تاكنون زمان زیادى نمى گذرد، بنابراین باید قبول كنیم كه قبل از آدم انسانهاى دیگرى در زمین مى زیسته اند كه به هنگام پیدایش آدم در حال انقراض بوده اند، چه مانعى دارد كه فرزندان آدم با باقیمانده یكى از نسلهاى پیشین ازدواج كرده باشد ولى همانطور كه گفتیم این احتمال با ظاهر آیه فوق چندان سازگار نیست . - این بحث احتیاج به گفتگوى بیشترى دارد كه از حوصله بحث تفسیرى خارج است .
پاورقی :
1-«
تسائلون» از ماده «تسائل» به معنی سوال کردن از یکدیگر است و «تسائل بالله» به معنی این است که مردم به هنگامی که چیزی از یکدیگر می خواهند بگویند «اسئلک بالله...» (ترا به خدا) و این نشانه عظمت خداوند در نظرها است.





طبقه بندی: تحقیق آماده واسه دوستان،

[ چهارشنبه 5 آبان 1389 ] [ 09:24 ب.ظ ] [ علی چمنی ]

[ نظرات() ]


مجله اینترنتی دانستنی ها ، عکس عاشقانه جدید ، اس ام اس های عاشقانه